Sebzelerde Budama nasıl olur, Domates nasıl budanır, Domatesde budama nasıl yapılır, domates budanır

zahide 14 May 2018

  1. zahide

    zahide Administrator Site Yetkilisi Administrator

    215,054
    1,963
    38





    SEBZELERDE BUDAMA NASIL YAPILIR?
    Sebze budaması, çok gerekli olmamakla birlikte, bir çok konuda bize yardımcı olacaktır. Su ve gübre konusunda ihtiyaçları daha da azalacak olan bitkiler, meyvelerini daha hızlı büyütebilecektir. Budama meyve sayısında bir parça düşüşe neden olur ancak bitki özsularının meyveye daha rahat gelmesini sağlayarak daha lezzetli ürünler almanıza ön ayak olurken, erkenci meyve oluşumunu da tetikler. Ayrıca tohum alınması düşünülen bitkiler için, mutlaka farklı budama tekniklerinin bazılarını uygulama zorunluluğu vardır. (özellikle domates)
    Sebzede budama yapmak, yaprak taşıyan dalların yok edilmesi ve bitkiye yeni bir form vermek şeklinde yapılır. Bu şekilde daha büyük ve daha lezzetli sebzeler elde edebilirsiniz.
    DOMATES’DE BUDAMA
    Domates bitkisinin, yaklaşık 70 günlük büyüme evrelerinin hepsinde, yan dallar atmaya meyillidir. Oturak ve nispeten yarı oturaklarda budama işlemi yapılmazken, sırık cinslerinde budama yapılması gerekir. Amatör üreticiler, düzenli besin maddesi ve sulama yapamadığı için bir çok sorunu yaşarlar. Bunu sırık domateslerde önleyebilmenin en kolay yolu budama yapmaktır.
    Domateste; 5 ayrı budama şekli vardır. Alt budama/yaprak budama, tepe budama, koltukaltı alma, salkım budama ve özellikle pembe domateslerde uygulanan ‘üçlü zigzag budama’ şeklinde yapılır.

    ALT YAPRAK BUDAMA
    Domates bitkisi vejetatif gelişme sürecinde sürekli yan dallar atmaya meyillidir. Bu yan dallar bitkinin kullanacağı ‘besin maddelerini’ tüketir. Bitki özsularının meyveye yönlendirilmesi için bunların kesip çıkartılması gerekir. Bu işlem; toprağa en yakın dalların, kesilerek çıkartılması ilkesine dayanır. Bu işlem için çekip kopartma yerine, bir makasla kesilmesi şeklinde yapılır. Ancak fazla abartmamakta fayda var. Çünkü bitki fotosentezi yapraklarıyla yapacağı için, zorlanmaması adına kendisine dallar bırakın... Genel ilke, ilk çiçek demeti altında bir yaprak bırakmak ve diğer alt yaprakları kesmektir.

    TEPE BUDAMA
    Sırık cinslerde, gelişim evresi durana kadar boy atmaya meyillidir. Cinsine, hava şartlarına, beslenmesine bağlı olarak 2-2,5 metreye kadar çıkar. Genel ilke, sırık cinsler olsa da, bitkiyi fazla uzatmamaktır. Çünkü, bitkinin genelindeki meyve kalitesini etkilerken, belli uzunluktan sonraki meyvelerin çokta lezzetli olmamasına neden olur. Bu nedenle, 1.20 cm veya en fazla 1.50 cm’ye kadar uzatmak en elverişlisidir. Bu şekilde kaliteli meyveler alabilirsiniz. Tepe vurma, istenilen yüksekliğe ulaşan domatesin, en ucundaki yeri kopartma şeklinde yapılır. Bu şekilde bir parça yan dal atmaya da çalışır ancak boya gitmesi engellenmiş olacaktır.

    SALKIM BUDAMA
    Bir hobicinin gözü gibi baktığı domateste en zorlanacağı budama şeklidir. Çünkü, amaç daha iyi meyve ve daha iyi tohum alma olduğu için, bazı çiçek salkımları veya salkım içindeki bazı çiçeklerin koparılması gerekmektedir. Bu işlem, gözle takip edilerek gereksiz görülen veya döllenmeyi başaramamış çiçek salkımlarının kopartılması şeklinde olurken, çiçek salkımındaki son bir iki çiçekte, diğerlerinin daha iyi büyümesi adına kopartılır.

    KOLTUK ALMA
    Koltuk alma mantığı, sadece SIRIK DOMATESLERDE yapılır. Çünkü diğer domates çeşitlerinde, koltuklardan verecek olan domatesler vardır. Koltuk alma işlemi, gövde ve dal arasından çıkan ‘koltukların’ koparılması şeklinde yapılır. Düzenli olarak bu işlem yapılırsa iyi sonuçlar elde edilir. Yok kopartılmaz ise, bitkide çalılaşma ve bunu takip eden sorunlar yaşanır.

    ÜÇLÜ ZİGZAG BUDAMA
    Bu daha çok pembe domatesler için ortaya konulan bir budama şeklidir. Genel manada, bitkiyi karşınıza aldığınızda, mesela sol alt tarafta bir yan dal, sağ tarafında daha üstlerde olmak üzere bir yan dal ve yine sol tarafta üst bölümden bir yan dal çıkartılması şeklinde yapılır. Bu şekilde bitki öz sularının bitki içinde dağılımının daha iyi olacağına inanılır.

    Domateste koltuk almanın yararları:
    Olgunlaşma daha erken başlar,
    Az sayıda fakat daha iri, gösterişli ve daha düzgün verimli meyveler olur,
    Bakım işleri kolaylıkla ve hızlı yapılır.
    Hastalık ve zararlıların kontrolü kolay olduğundan zamanında önlem alınarak zarar vermesi engellenir.
    Meyve ağırlığı fazlalaşır.
    Domateste Koltuk almanın zararları:
    Meyvelerde yer yer güneş yanıklığı meydana gelebilir,
    (Sırık olmayanlarda yapılırsa) Çiçek Burnu Çürüklüğü görülebilir,
    Meyvelerde çatlama daha fazla görülür,
    Topraktaki rutubetin daha fazla kaçmasına neden olur,
    Budanan bitkilerde, özsuyu devir daim oranı fazladır.
    Kök sistemi budanmayanlara göre daha küçük kalır.
    Budamanın zararlarından kurtulmanın yolları da vardır. Güneş yanıklığı için, özellikle meyveye gölge sağlayacak dallar kopartılmaz. Meyve çatlaması, aşırı su yüzünden, dış yüzeyinin (derisinin) genişleme oranı, iç bölgenin büyüme oranıyla eşit olmadığı durumlarda ortaya çıkar. Ancak meyve çatlamasının başka nedenleri de vardır. Topraktaki rutebeti kaçırmamak adına, malçlama yapılabilir. Kök sisteminin gelişmesini teşvik edici önlemler, tohum toprağı atıldığı andan başlar. Fide dikimi ve bunu takip eden bakımlar sırasında da kök gelişimini artırıcı önlemler alabilirsiniz.
     
  2. KAFKASKIZI

    KAFKASKIZI süper moderatör Site Yetkilisi Süper Moderatör

    58,693
    2,185
    0


    emeğine ellerine sağlık Zahide'm güzel paylaşımın için teşekkür ederim,
     
Yükleniyor...

Bu Sayfayı Paylaş