Halk Ozanı DADALOĞLU, Dadaloğlu Kimdir, Dadaloğlunun Hayatı, Dadaloğlunun Şiirleri, Hal Ozanı Dadalo

Administrator01 5 Nis 2010



  1. [​IMG]

    DADALOĞLU

    Dadaloğlu, Osmanlı Devleti‘nin Anadolu Türkmenlerini iskan politikasına tepki olarak doğmuş isyanlarda yer aldığı anlaşılan tanınmış bir halk ozanıdır. 18.yy’ın son çeyreğinde doğup 19.yy’ın ortalarında öldüğü bilinmektedir. Doğum ve ölüm tarihleri hakkında kesin bir bilgi olmamakla beraber eldeki kaynaklar 1785-1868 tarihlerini göstermektedir. Dadaloğlu, Güney illerinde dolaşan ve Toros dağlarında Kozan, Erzin, Payas yörelerinde yaşayan göçebe Türkmenlerin Avşar boyundandır.

    Yaşamı hakkında yeterli bilgiye sahip olmadığımız Dadaloğlu’nun şiirleri yazılı kaynaklar aracılığıyla değil, sözlü gelenek sayesinde bugüne ulaşmıştır. Asıl adı Veli olan ve Türkmen-Avşar aşıklarının önde gelenlerinden biri olan Dadaloğlu, Kul Mustafa mahlasını da kullanan Aşık Musa’nın oğludur. Az da olsa eğitim almıştır. Avşar beylerinden Küçük Alioğlu, Sırkıntı beylerinden Murtaza Bey ile Kozanoğlu’nun yanında imamlık, katiplik yaptığı anlatılır ama bu konuda yeterli bilgi yoktur. Daha çok Gavurdağı ve Ahır Dağı yörelerinde yaşadı. Çukurova’yı, Toroslar’ı, Orta Anadolu’yu dolaştı. Şiirlerinde göçerlik koşullarını, döneminde orta Anadolu’da hüküm süren aşiret kavgaları ve aşiretlerin Osmanlı Devleti ile savaşlarını duru ve yalın bir dille yansıttı. Dili Anadolu Türkmen boylarının kullandığı halk Türkçesiydi. Dadaloğlu Anadolu’nun halk şiiri geleneğine damgasını vurmuş en önemli sanatçılardan biri olmuştur.

    Osmanlı Devleti’nin göçebe olan Avşar, Karsantı, Sırkıntı, Bozdoğan, Kırıntı, Berber, Menemenci gibi Türkmen aşiretlerini yerleşik hayata geçirmek için verdiği uğraş, yer yer başkaldırılara ve çatışmalara neden olmuştur. Dadaloğlu’nun şiirleri, yerleşik yaşama geçmek istemeyen Türkmen aşiretlerinin çığlığı ve sözlü tarihi sayılabilir.

    Mezarı Kırşehir‘ in Kaman İlçesi’ndedir. Biter Kırşehir’ in Gülleri Biter adlı türkünün söz yazarı olması, mezarının Kaman’ da bulunduğunun bir ispatıdır.
    ---------------------------------
    Şiirlerinden Örnekler

    ASLIMI SORARSAN AVŞAR SOYUNDAN

    Aslımı sorarsan Avşar soyundan
    Ayrı düştüm aşiretten beyimden
    Pınarbaşı'ndan da beş yüz evinen
    Çıkıp da cana kıyanlardanım

    Çekerim çileyi böyl'olsun bugün
    Alırım mı sandın şol Kozan Dağın
    Biz bir kurt idik de Bozoklu köyün
    Ürkütüp sürüsün yiyenlerdenim

    Dadaloğlum der de böyle olmazdım
    Gördüğüm günlerin birini görmezdim
    Kavga kızışınca geri durmazdım
    Meydanda kardaşa kıyanlardanım

    Dadaloğlu

    KOŞMA

    Çıktım yücesine seyran eyledim
    Cebel önü çayır çimen görünür.
    Bir firkat geldi ki coştum ağladım
    Al yeşil bahçeli Kaman görünür.

    Şaştım hey Allah'ım ben de pek şaştım
    Devrettim Akdağ'ı Bozok'a düştüm
    Yozgat'ın üstünde bir ateş seçtim
    Yanar oylum oylum duman görünür.

    Biter Kırşehir'in gülleri biter
    Çığrışır dalında bülbüller öter
    Ufacık güzeller hep yeni yeter
    Güzelin kaşında keman görünür.

    Gönül arzuladı Niğde'yi, Boru
    Gün günden artmakta yiğidin zârı
    Çifte bedestanlı koca Kayseri
    Erciyaş karşısında yaman görünür.

    Dadaloğlu'm da der zatından zatı
    Çekin eyerleyin gökçe kır atı
    Göçmek değil bizim ilin muradı
    Ak yâre gitmemiz güman görünür.

    Dadaloğlu

    ILGIT ILGIT SEHER YELİ ESİYOR

    Ilgıt, ılgıt seher yeli esiyor
    Gâvur dağlarının başı dumanlı.
    Gönül binmiş aşk atına aşıyor
    Bire beyler cünunluğun zamanı mı?

    Aşağıdan iskân evi gelince
    Sararıp da gül benzimiz solunca
    Malım mülküm seyfi gözlüm kalınca
    Kaypak Osmanlılar size aman mı?

    Aşağıdan iskan evi geliyor
    Bezirgânlar koç yiğide gülüyor
    Kitabın dediği günler oluyor
    Yoksa devir döndü âhir zaman mı?

    Aşağıda akça çığın ötünce
    Katar başı mayaların sökünce
    Şahlan ferman Türkmen ili göçünce
    Daha da hey Osmanlı'ya aman mı?

    Dadaloğlu'm sevdası var başımda
    Gündüz hayalimde, gece düşümde
    Alışkan tüfekle dağlar başında
    Azrail'den başkasına aman mı?

    Dadaloğlu



     
  2. zahide

    zahide Administrator Site Yetkilisi Administrator

    211,734
    1,930
    38


    çok güzel arkadasım sağol varol,
     
  3. arnavutali

    arnavutali ÜYE

    1,825
    0
    0


    [​IMG]
     
Yükleniyor...

Bu Sayfayı Paylaş